Wim Oude Weernink
Autojournalist en autohistoricus Wim Oude Weernink weet als geen ander klassieke voertuigen op hun mérites te beoordelen. Bijna ... Lees meer »
Terugroepactie: oorzaak, gevolg én kwaliteit
Door: Wim Oude Weernink
2010-02-04
Wie een Toyota heeft zal al wel door zijn of haar dealer zijn benaderd om even langs te komen en naar het gaspedaal te laten kijken. Dus over die 95.000 in ons land verkochte Toyota’s waarvan het gaspedaal zou kunnen blijven hangen ga ik het hier niet hebben. Wel over oorzaak en gevolg voor het concern dat bekend staat als de producent van ’s werelds meest betrouwbare en kwalitatief hoogstaande auto’s. Want er staat wat op het spel voor de Japanners, voor wie binnen de oude culturele traditie van het land toegeven van een fout en het maken excuses zelfdoding door het zwaard – harakiri –een onvermijdelijke consequentie is.
In het moderne Japan komt dit niet meer voor al zien we soms nog wel beelden van bankmanagers die in de fout gingen en publiekelijk in tranen uitbarstten om uiting te geven aan berouw voor hun (wan)daden. Maar reken erop dat in Toyota City bij Nagoya heel wat topmanagers en ingenieurs met gebogen hoofd rondlopen en zich op zijn minst afvragen hoe dit allemaal heeft kunnen gebeuren. Vloermatten die onder het gaspedaal schuiven en de zaak blokkeren, gaspedalen zelf die op hun beurt klemmen door verkeerde materiaalkeus en nu mogelijk haperende remmen van het als technologische Toyota-wonder bekend staande model Prius: in een paar maanden tijd is dat allemaal wereldkundig geworden – eerst onbedoeld door geruchten en vervolgens officieel bevestigd in massale terugroepacties van de fabriek.
Om de cijfers te noemen: het gaat 4,2 miljoen Toyota- en Lexus-modellen in de V.S. vanwege vloermatten die onder het gaspedaal kunnen schuiven en daardoor het pedaal dusdanig blokkeren dat de auto op hol slaat; 2,3 miljoen Toyota’s in de V.S. waarvan het gaspedaalsysteem op zich kan gaan klemmen; nog eens 1,8 miljoen in Europa voor hetzelfde euvel, plus 95.000 Peugeots 107 en Citroëns C1 die technisch identiek zijn aan de Toyota Aygo. En wie weet wat het jongste probleem van weigerachtige Prius remmen nog allemaal teweeg brengt. En dan heb ik het nog niet over kleinere euvels, zoals excessief olieverbruik van Toyota’s Europese dieselmotoren.
Maar nu luidt de hamvraag: hoe bedreigend zijn deze technische tekortkomingen voor de verkeersveiligheid? Dat met die vloermatten is alleen in de V.S. geconstateerd. Er zijn daardoor wel enkele ongevallen gemeld waarbij onder andere vijf doden te betreuren vielen. In Europa speelde de mattenaffaire niet.
Het geval van de klemmende gaspedalen is gecompliceerder en ook grootschaliger. Het gaat om het mechanische onderdeel in de elektronische bediening van het gaspedaal van bepaalde Toyota modellen uit de meest recente productiejaren. Modellen met een conventionele gaskabel kennen het probleem niet.
Het omstreden onderdeel moet ervoor zorgen dat het intrappen en loslaten van het gaspedaal niet te abrupt geschiedt, om de bestuurder een ontspannen en rustgevend gevoel te geven. Met dat doel is tussen het gaspedaal zelf en de elektronische bediening een wrijvingsmechanisme gemonteerd dat de gaspedaalreacties wat dempt.
Productie van dat dempingmechanisme heeft Toyota uitbesteed aan een Japanse én een Amerikaanse toeleverancier. Het in Japan geproduceerde onderdeel werkt feilloos maar in het Amerikaanse systeem zijn materialen verwerkt die zodanig kunnen uitzetten dat de demping te sterk wordt en het pedaal gaat klemmen. En dat kan ongevallen veroorzaken.
In Amerika is dat inmiddels ook geschiedt en heeft Toyota 2,3 miljoen auto’s naar de garage teruggeroepen om het systeem te vervangen, een klusje dat ongeveer 45 minuten arbeidstijd vergt. Toyota heeft de productie van verschillende modellen in de V.S. zelfs tijdelijk stilgelegd om nog vóór aflevering aan klanten het gewraakte systeem te vervangen.
In Europa zijn tot nu toe (volgens Toyota) 26 gevallen bekend dat het pedaal klemt. Dat is niet zo verontrustend als in de VS. Maar omdat in Europese Toyota’s zowel systemen van Japanse herkomst als van Amerikaanse productie zijn gemonteerd, wil het merk in ieder geval alle exemplaren controleren, en de daarbij gevonden ondeugdelijke Amerikaanse systemen vervangen.
Natuurlijk wist Toyota al enige tijd af van deze problemen. Dus vragen consumenten zich terecht af waarom het zo lang duurde eer Toyota de terugroepactie in met name Europa op touw zette. De verklaring is even logisch als plausibel. Om Toyota-rijders direct na het uitroepen van de terugroepactie van dienst te kunnen zijn, moesten toeleveranciers eerst wel in ultrakorte tijd een gigantische voorraad van honderdduizenden gemodificeerde gaspedaalsystemen produceren.
Dat proces verklaart wellicht hoe ingrijpend de actie is – en wat het kost. Industrieanalisten spreken al van tussen de 1 en 2 miljard dollar! Het verklaart ook hoe op dit moment enerzijds paniekerig wordt gereageerd op het gerucht dat Prius-remmen (alleen van het nieuwste type Prius) niet zouden werken maar dat Toyota nog geen terugroepactie heeft georganiseerd. In de eerste plaats weigeren de remmen niet maar blijkt het rempedaal op slecht wegdek of verkeersdrempels een vreemd gevoel te genereren wat bestuurders onzeker maakt. En Toyota wil eerst onderzoeken om hoeveel auto’s het gaat, hoe gevaarlijk het is en of modificatie nodig is. Van echt weigerende Prius-remmen is tot nu toe geen melding gemaakt. Ook een terugroepactie moet aan een kwaliteitsnorm voldoen.

