Autokopen.nl Snel gevonden!

Door: Wim Oude Weernink

2012-02-08

Vrijdag gaan de overgebleven 1.500 werknemers van NedCar waarschijnlijk staken, misschien wel voor het laatst. Want het doek voor de enige Nederlandse personenwagenfabriek (Daf en Scania zijn truckfabrikanten en doen het wel goed) lijkt nu toch echt gevallen. Mitsubishi sluit de tent eind dit jaar. Maar wat wil je: na meer dan veertig jaar gesappel om werkgelegenheid mag je toch je stem laten horen, je ongenoegen uiten over een project dat eigenlijk is mislukt.

Het was in 1966 een goedbedoeld en ook geloofwaardig initiatief waar toenmalig minister van economische zaken Joop den Uyl vierkant achter stond: werkgelegenheid creëren voor de duizenden mijnwerkers die na sluiting vanaf 1967 van Maurits Staatsmijn in Geleen op straat zouden komen. Daf, de ambitieuze Eindhovense autobouwer, zag er wel brood in en greep de kans om in het nabij gelegen Limburgse Born met een vette staatssubsidie een nieuwe personenwagenfabriek neer te zetten voor de Daf 44 en 55. Toen in de zomer van 1968 koningin Juliana de al sinds 1967 operationele fabriek officieel opende, telde men slechts 500 ex-mijnwerkers onder de paar duizend werknemers. Goed bedoeld dus, dat project, maar niet van harte opgevolgd.

Dat kenmerkt de hele NedCar historie: mooie plannen maken die om wat voor reden dan ook nooit een stabiel en evenwichtig resultaat sorteerden. Volvo’s komst naar Limburg was veelbelovend maar dat eerste 343-model deugde technisch niet en de Zweden kregen de productie maar niet goed op gang. Dus stapelden de verliezen zich op wat Volvo noopte maar eens aan te kloppen bij de Nederlandse Staat. Die van Volvo wel eiste verder te investeren. Opnieuw: goed bedoeld, maar niet van harte. De Nederlandse belastingbetaler heeft in de loop der jaren wel honderden miljoenen meebetaald aan het overeind houden van de fabriek in Born, waarvoor begin jaren negentig licht aan het eind van de tunnel gloorde. Volvo en Mitsubishi sloten een pact voor gemeenschappelijke ontwikkeling en productie van modellen waarvoor de fabriekscapaciteit moest worden verdubbeld tot 200.000 auto’s per jaar. Prachtig toch? Nou, er stak een adder onder het gras, de productiviteit in Born bleek in die dagen zowat het laagste van de Europese auto-industrie. Dus werd er drastisch gereorganiseerd en verloren 3500 van de 9000 werknemers hun baan.

Zo regeerde de sociale onrust in Born ook in tijden van economische en industriële voorspoed. Met het stijgen van de productiviteit nam ook de werkdruk toe wat irritaties aan de lopende band veroorzaakte. Dat was de prijs van een recordproductie in 1999: 262.192 auto’s in een jaar. Maar dan staken weer verhalen de kop op over druggebruik onder werknemers, of zette de verkoop van gebruikte Volvo’s door de directie aan familieleden kwaad bloed. Door de overname van Volvo door Ford leek de werkgelegenheid wederom in gevaar te komen maar gelukkig sloot Mitsubishi een nieuw pact met DaimlerChrysler. Die vreugde duurde maar even want de Duitsers stapten na drie jaar al weer uit en stopten de productie van de Smart ForFour – wat ze uiteindelijk betreurden omdat het in de strijd om lage CO2 juist een geschikt model was. Een politiek foute beslissing dus – met wederom gevolgen voor de werkgelegenheid.

Mitsubishi heeft NedCar daarom sinds 2007 helemaal alleen in de rails geprobeerd te houden – en nu dus de handdoek in de ring gegooid. De werknemers zijn terecht teleurgesteld en Mitsubishi had beter in een eerder stadium duidelijkheid moeten verschaffen. Was in het licht van een dreigende sluiting van NedCar die nieuwe Mitsubishi-fabriek in Rusland samen met PSA Peugeot Citroën trouwens wel noodzakelijk? In de hele NedCar geschiedenis speelden dit soort ontwikkelingen een rol: financiële perikelen als gevolg van industriële verschuivingen – van Daf naar Volvo – en met Mitsubishi en daarna met en zonder DaimlerChrysler. Het was allemaal goed bedoeld maar ging nooit van harte.