Volkswagen is één van de populairste automerken, en doet derhalve zijn naam eer aan. Van de Fox tot de Phaeton is Volkswagen in elk autosegment vertegenwoordigd. De Golf en de Kever behoren tot ‘s werelds meest verkochte modellen ooit. Ook in het nieuwe millenium is Volkswagen alweer enige jaren de best verkopende autofabrikant in Nederland en Europa. Volkswagen: Das Auto.

Historie
De Oostenrijkse professor en auto-ingenieur Ferdinand Porsche had al in 1922 plannen voor een goedkope auto. Maar autofabrikanten, waaronder Austro-Daimler, Mercedes- Benz en later ook Fiat, hadden geen belangstelling voor deze ‘volkswagen’. Porsche begon voor zichzelf en in 1932 werden er drie prototypes gebouwd door Zündapp.

Toen het ook hierbij bleef, wendde Porsche zich tot de enige die wel belangstelling had: Adolf Hitler. De rijkskanselier koesterde het plan om een zuinige gezinsauto voor de maximale prijs van 1.000 Reichsmark te laten fabriceren, de ‘Kracht durch Freude’ (‘Kracht door plezier’, KdF)-wagen. Ironisch genoeg was het ontwerp mede gebaseerd op die van Joods auto-ontwerper Josef Ganz.

In 1937 werd voor de verwezelijking van Hitlers droom de Onderneming ter Voorbereiding van de Duitse Volksauto’s gesticht. In 1939 volgde de oprichting van Volkswagenwerk, het bedrijf wat uiteindelijk zou leidden tot de huidige Volkswagen Groep. Vooruitlopend op de productie werd de auto eind jaren 30 al via een spaarsysteem onder het Duitse volk verkocht.

KdF-stad
Met de spaaropbrengsten werd een gigantische fabriek neergezet in Midden-Duitsland. Daar verrees ook KdF-stad, de woonplaats voor de arbeiders van de fabriek en hun gezinnen. Het oorspronkelijke stedenbouwkundige ontwerp voorzag onder meer in een residentie voor Hitler, plus een brede boulevard waar de Führer de overwinningsparade wilde afnemen zodra Duitsland Europa zou overwonnen hebben.

Hoewel in 1940 de eerste personenauto’s van de lopende band rolden, werden er slechts een paar honderd gebouwd, vrijwel allemaal voor nazi-partijbonzen. In de Tweede Wereldoorlog werd de KdF-fabriek ingeschakeld voor de oorlogsindustrie. Er werden onder meer amfibievoertuigen, legerjeeps en vliegtuigen vervaardigd. Hiervoor werden 20.000 krijgsgevangenen en dwangarbeiders tewerkgesteld.

Kever
Bij een bombardement in 1945 werd driekwart van het fabriekscomplex vernield. De Britse bezettingsmacht nam het bestuur van het complex over, en doopte KdF-stad om tot Wolfsburg. Ze liet er vanaf 1946 weer auto’s bouwen, in de eerste plaats voor eigen gebruik. De fabriek werd aangeboden aan Britse, Franse en Amerikaanse autofabrikanten, waaronder Ford. Geen van hen zag echter iets in het daar vervaardigde, rare autootje, met de bolle vorm waaraan deze ‘Type 1’ z’n latere naam ‘Kever’ dankte.

In 1949 werd het bedrijf overgedragen aan de West-Duitse Bondsregering en de deelstaat Nedersaksen. Het staatsbedrijf Volkswagen (VW) produceerde in de naoorlogse periode de Kever en de bestelbus ‘Type 2’, in Nederland alom bekend als de VW-bus.

In weerwil van de eerdere afwijzingen werd de door Ferdinand Porsche ontwikkelde Kever in de jaren vijftig hét symbool voor het ‘Wirtschaftswunder’, de wederopbouw van de Duitse economie. De Duitse spaarders konden nu eindelijk, na een aantal rechtszaken, hun auto in ontvangst nemen.

In 1955 rolde onder luid gejubel het miljoenste exemplaar van de band. In 1972 brak de Kever het productierecord van de legendarische T-Ford. Meer dan vijftien miljoen Kevers hadden de fabriek in Wolfsburg verlaten. Toen de productie in 1981 stopte, waren ruim 21,5 miljoen exemplaren geproduceerd. In 1998 werd de New Beetle geïntroduceerd, een retro-versie met de techniek van de Volkswagen Golf.

Golf
Jarenlang vormde de Kever de ruggengraat van het Volkswagen-concern. Diverse andere modellen flopten, tot in 1973 de Volkswagen Passat verscheen. Een jaar later werd de VW Golf op de markt gebracht. Met dit model brak Volkswagen met de Kever-traditie waarbij de motor achterin geplaatst was.

De Volkswagen Golf is een absolute bestseller gebleken. In 2005 werd het 24 miljoenste exemplaar gebouwd. Het maakte de Volkswagen Golf tot de derde best verkochte auto uit de geschiedenis. Inmiddels is de zesde generatie Golf op de markt, die tot World Car of the Year 2009 is verkozen. In 2012 verschijnt de Golf VII.

Tegenwoordig kent de Volkswagen Golf (evenals andere VW-modellen) diverse uitvoeringen. Allereerst zijn er variaties op de hatchback carrosserie. Voorbeelden zijn de Golf Plus (een kruising met een midi-MPV), de CrossGolf (een SUV cross-over) en de Golf Variant, een stationwagon-uitvoering. De Golf GTI en GTD zijn sportieve uitvoeringen met respectievelijk een benzine- en dieselmotor.

Overige modellen
De compacte Volkswagen Polo is al sinds 1975 op de markt. De vijfde generatie is Auto van het Jaar 2010. Volkswagen biedt daarnaast de Jetta (een sedan-uitvoering van de Golf) en de grotere Passat aan. Verder bevat het Volkswagen-assortiment multifunctionele wagens (de MPV Sharan en midi-MPV Touran) en SUV’s (de Touareg en de compacte Tiguan).

Ook bijzondere ontwerpen zijn beschikbaar, zoals de elegante Eos coupé, de snelle limousine Phaeton, de sportcoupé Scirocco en de pick-up Amarok. Deelbedrijf Volkswagen R gaat zich richten op performance modellen (de ‘R-lijn’) en individualisering van auto’s.

Volkswagen heeft veel nieuwe personenauto-modellen in de planning. Daaronder zitten de stadsauto Volkswagen Up! (die mogelijk ‘Lupa’ gaat heten) en de sterk verbeterde versie van de New Beetle. Met Suzuki – waarvan Volkswagen 20 procent aandelen bezit – ontwikkelt de Duitse autobouwer een compacte stadsauto. Behalve als producent van personenauto’s en lichte bedrijfswagens zoals de Caddy, is Volkswagen in Zuid-Amerika ook actief op de markt van vrachtwagens.

Elektrisch rijden
In 2010 verscheen de Volkswagen Road Map for E-Mobility. Hierin heeft het merk de planning vastgelegd waarmee de bekende VW-modellen systematisch als hybride of puur elektrische auto op de markt worden gebracht. Deze schonere aandrijflijnen passen overigens gewoon op de bestaande, flexibele platforms van het concern.

Als eerste is de hybride Touareg (2011) verschenen. In 2011 start Volkswagen een praktijktest met de volledig elektrisch aangedreven Golf Blue-e-Motion. Vanaf 2013 kunnen we dit model in Nederland verwachten, evenals een elektrische uitvoering van de Up!/Lupa. Volkswagen besteedt nu jaarlijks 5 miljard euro aan de ontwikkeling van elektrische auto’s en de accu’s daarvoor.

Milieutechnologie
Ondertussen zijn steeds meer met fossiele brandstof aangedreven Volkswagen-modellen verkrijgbaar in zuinige BlueMotion-variant. De tweede generatie, BlueMotion II, combineert het beste uit de eerste generatie en uit BlueTDI. Laatstgenoemde milieulabel maakt gebruik van Selective Catalytic Reduction, een techniek die ervoor zorgt dat de schadelijke stikstofoxiden omgezet worden in stikstof en water. De Jetta TDI werd – als eerste dieselauto ooit – uitgeroepen tot Green Car of the Year 2009.

De Volkswagen Touran EcoFuel kan zowel op benzine als aardgas rijden. De Golf Plus BiFuel is standaard voorzien van benzine- en lpg-tank. Verder is de Volkswagen Groep toegewijd om zeer zuinige auto’s te ontwikkelen. De BlueSport Concept is hiervan een voorbeeld en een aantrekkelijk vooruitzicht. Evenals de 1.4 liter TSI-motor met turbo- en supercharger; met deze ‘ongeëvenaard efficiënte’ krachtbron haalde Volkswagen twee maal achtereen de titel International Engine of the Year (2009, 2010) binnen.

Volkswagen werkt met zes andere autofabrikanten plus onderzoeksinstituten aan het Superlightcar-project. Daarnaast staan diverse samenwerkingen op stapel met batterijfabrikanten voor de elektrische automodellen. Onder de partners zijn Varta, Toshiba en Sanyo plus de auto- en batterijfabrikant BYD.

Merken
De Volkswagen Groep voert naast het gelijknamige automerk ook de merken Audi, Škoda en Seat. Sinds de jaren negentig horen tevens de sportieve topmerken Lamborghini, Bugatti en Bentley bij het concern. Nederlands grootste leasemaatschappij, LeasePlan, is deels eigendom van de Volkswagen Groep. Het concern probeert dit eigendom uit te breiden tot 100 procent. Verder is Volkswagen grootaandeelhouder van het Italiaanse bureau Italdesign van de bekende auto-ontwerper Giorgetto Giugiaro.

Het autosportmerk Porsche heeft altijd nauwe banden gehad met Volkswagen. Veel Porsche-modellen maakten gebruik van Volkswagen-onderdelen. Sinds 2005 was Porsche Volkswagens belangrijkste belegger. In 2009 deed de ‘kleine David’ Porsche zelfs een poging om de grote reus ‘Goliath’, de Volkswagen Groep, de baas te worden. Daartoe breidde Porsche haar VW-aandelen flink uit, waarna het merk in forse financiële problemen belandde. Na deze mislukking wordt het Porsche-merk juist geïntegreerd in de Volkswagen Groep.

De Duitse staat heeft zich inmiddels volledig uit het bedrijf teruggetrokken. Deelstaat Nedersaksen heeft nog wel een minderheidsbelang en, dankzij de zogenaamde Volkswagenwet, een vetorecht. Daarnaast zijn de families Piëch en Porsche belangrijke aandeelhouders. Volkswagen is heden ten dage genoteerd aan de beurs van Frankfurt en verschillende andere aandelenbeurzen.

Streven: marktleider in 2018
In 2005 werd Volkswagen het best verkopend automerk in Nederland. Deze nummer 1-positie wist het bedrijf in ieder geval tot en met 2009 te behouden. In 2008 en 2009 was de Golf het best verkochte automodel in ons land. Ook voor zakelijke auto’s en bedrijfswagens was Volkswagen de onbetwiste marktleider. Daarnaast werd het merk marktleider in Europa (2006 tot en met 2009).

Mede dankzij nieuwe markten in China, India en Zuid-Amerika zet de onderneming steeds meer auto’s af. In 2008 trad de Volkswagen Groep toe tot de top 3 van best verkopende automerken ter wereld. Ondanks de economische crisis die inzette werd Volkswagen in dat jaar de tweede grootste autofabrikant ter wereld. De organisatie streeft ernaar om in 2018 wereldwijd leider te zijn.

Autostadt
In 2000 opende Volkswagen in Wolfsburg het attractiepark Autostadt, waarin de verschillende merken van het concern zich presenteren. Het park van 25 hectare groot biedt toegang tot onder meer het ZeitHaus (TijdHuis) over de geschiedenis van de auto, een automobielmuseum, het AutoLab en een rondleiding door de productiehallen van de eerste Volkswagen-fabriek.

Kinderen zijn welkom in Autostadt KinderWelt. In deze KinderWereld kunnen ze spelenderwijs de regels van het verkeer leren. Na een theorie- en een praktijktest krijgen ze een kinder-rijbewijs, waarmee ze in mini-Beetles kunnen rijden op een parcours.

Voor de grote kinderen onder ons staan er twee AutoTürme (AutoTorens). De torens tellen ieder twintig verdiepingen waarin vierhonderd wagens staan. Iedere 40 seconden komt er van onder de grond een nieuwe auto uit de fabriek in de toren te staan. Tegelijkertijd wordt een andere auto uit de toren naar het klantencentrum gebracht. Het is zelfs mogelijk om hier uw nieuwe VW kant en klaar mee naar huis te krijgen.