Toyota logo

Zo ben je het grootste automerk ter wereld, zo ben je de Kop van Jut van de autowereld. Dat overkwam Toyota. In 2008 scheurden de Japanners hun Amerikaanse concurrent General Motors voorbij en werden de wereldleider op het gebied van autoproductie en autoverkoop. Eind 2009 kwam er een kink in de kabel: in de Verenigde Staten regende het klachten over technische problemen met Toyota-modellen. Het gaspedaal bleef hangen, (af)remmen bleek niet mogelijk; vloermatten schoven onder het gaspedaal. Er vielen doden te betreuren.

Toyota vatte de zaak eerst tamelijk lichtzinnig op: ach, een technisch euveltje, dat kan natuurlijk altijd een keer voorkomen als je tientallen miljoenen auto’s per jaar bouwt. Maar ineens kwam er een kleine lawine aan klachten los. Merkwaardigerwijs overigens uitsluitend in de USA. Nadat alle klachten waren opgeteld, stond de teller op 75 zware ongelukken, waarbij 93 mensen om het leven waren gekomen.

Prooi
In de media werd Toyota afgeschilderd als nalatig, als een merk dat kwantiteit belangrijker vindt dan kwaliteit. En Toyota werd een prooi voor wie geld ’rook’: letseladvocaten stonden in de rij om de slachtoffers van de ongelukken met de Toyota-automobielen terzijde te staan. Ook voor grappenmakers was het automerk een gewillig slachtoffer. Voor de dagelijkse tv-talkshow van David Letterman bedachten de tekstschrijvers weken achtereen wel één of meer grappen over de Toyota-troubles. ’Today Tomorrow Toyota’ werd ’Today To Blame Toyota’.

Genoegdoening
Dit alles resulteerde vervolgens in de grootste terugroepactie in de geschiedenis van de autobranche. Wereldwijd moesten er zo’n tien miljoen Toyota’s en Lexussen terug naar de garage om enkele aanpassingen te laten uitvoeren. Zonder schuld te erkennen (want dat zou koren op de molen van de letseladvocaten zijn) betaalde Toyota in april bovendien 16,4 miljoen US-dollar aan de overheid van de V.S. Dit bedrag was een genoegdoening omdat de Amerikaanse overheid vond dat Toyota in eerste instantie te laat had gereageerd op de klachten over de gevaarlijke gaspedalen.

Twijfels
Langzamerhand rezen echter twijfels over de vele klachten. Zo werd er iemand ontmaskerd, die een verhaal had opgehangen over problemen met zijn Toyota, terwijl al snel bleek dat er niks-nada-noppes aan het handje was geweest. Sinds kort keren de kansen voor Toyota. Eerherstel lijkt onderweg.

Daniel Smith, topman van de Amerikaanse ’National Highway Traffic Safety Administration’ (NHTSA) liet op 30 juni weten dat “ondanks diverse onderzoeken naar Toyota’s elektronische gaspedaal de NHTSA geen enkel serieus defect heeft ontdekt”. Richard Boyd, een andere belangrijke NHTSA-medewerker, ging nog een stapje verder. “Onderzoek naar het plotselinge en onbedoelde gasgeven wijzen meestal in de richting van rijdersfouten. In plaats van te remmen hebben de chauffeurs dan het gaspedaal ingedrukt”.

Rapport
Met hun mededelingen lopen deze heren vooruit op de conclusies van het uitgebreide rapport naar Toyota-gate dat de Amerikaanse Nationale Research Council (NRC) medio 2011 zal openbaren.

Gevraagd naar een reactie op de voorlopige NHTSA-bevindingen liet woordvoerder John Hanson van Toyota USA desgevraagd weten dat ‘pedal misapplication’ ook één van de uitkomsten is van de vele onderzoekingen die Toyota ondertussen zelf heeft laten uitvoeren. Toyota heeft hiertoe onder meer de gegevens van de ‘Elektronische Data Recorders’ (EDR) onderzocht. Zo’n EDR registreert onder meer of en zo ja wanneer en met welke kracht er is geremd of gas gegeven.

Ook onthulde de Toyota-woordvoerder dat uit eigen onderzoek van het merk was gebleken dat sommige automobilisten tegen alle voorschriften in extra vloermatten in hun auto gebruiken. Als zo’n extra mat gaat schuiven, zijn problemen bij het gasgeven of remmen niet uitgesloten.

John Hanson erkende verder dat Toyota er nog altijd rekening mee houdt dat er misschien alsnog serieuze nalatigheden ontdekt kunnen worden. “Voorlopig ziet het er echter naar uit dat de problemen in zijn algemeenheid minder ernstig waren dat we in eerste instantie vreesden”. Op de vraag of die bijna tien miljoen teruggeroepen auto’s afgelopen voorjaar misschien onnodig op bezoek bij de dealer zijn geweest, zei hij met een minzame glimlach: “Dat zullen we waarschijnlijk nooit weten”.